از همان اوایل پیدایش اسلام اصطلاح «علوم قرآنی» رواج یافت و تألیفاتي با عنوان «علوم القرآن» توسط دانشمندان اسلامی به نگارش درآمد. تردیدی نیست كه قرآن در برانگیختن اندیشه ها به سمت تولید علم و دانش نقش به سزایی را ایفا كرده است. برخی دانشمندان گفته اند: «بیش از 77 هزار علم در قرآن وجود دارد!».
امروزه آنچه كه به نام علوم انسانی معروف است، بعد از رنسانس در كشور فرانسه زاده شد و از آنجا به كشورهای دیگر راه یافت.
كسی نمی تواند اهمیت و نقش و اثرگذاری علوم انسانی را بر جامعه منكر شود. از این رو، ضعف و بیماری در ساختار این علوم، خواه ناخواه به پیكر اجتماع نیز سرایت می كند. اما آنچه كه اهميت اين موضوع را هويدا مي كند اين است كه در جامعه اسلامي علوم با فرهنگ و تمدن اسلامی و دینی سازگار باشد. لذا مي توان براساس آموزه های قرآن و اسلام، علوم انسانی اسلامي را پايه ريزي كرد. البته براي اين مهم ابزار و شرايط نيز بايد در جامعه فراهم باشد چرا كه به نظر مي رسد تا كنون در زمينه پژوهش هاي «قرآن وعلم» آنچنان كه بايدو شايد ندرخشيده ايم. در اين ميان دانشگاه ها و مراكز آموزشي پايگاهي مستحكم براي بنا نهادن اين علوم هستند. به سراغ دكتر حلمي، رييس دانشگاه آزاد اسلامي مشهد و منطقه 9 كشور رفتيم و با توجه به اينكه اين دانشگاه رشته هاي متعددي از علوم انساني را دارد، نظرات وي را در اين خصوص جويا شويم.
*آقاي دكتر به عنوان اولين سوال فكر مي كنيد نقش دانشگاه ها در تولید علوم انسانی اسلامی و پژوهش هاي با موضوع «قرآن و علم» چيست؟
** علوم انساني اسلامي از شاخص ترين علوم دانشگاه هاست كه با توجه به فرهنگ و تمدن اسلامي ما اين بخش بايد بيشتر بدرخشد.
تاكنون پژوهش هاي انجام شده در بحث قرآن و علم به صورت پراكنده بوده و در واقع اين پژوهش ها به طور اساسي و كاربردي در جامعه هنوز شروع نشده است كه دانشگاه ها و حوزه ها مي بايستي در اين زمينه تلاش كنند.
* به نظر شما می توان مفاهیم قرآنی را به عنوان اساس و پایه علوم انسانی وارد برنامه های درسی دانشگاه ها نمود؟
** حوزه، دانشگاه و بنياد پژوهش هاي قرآني بايد در اين زمينه برنامه ريزي كنند، چرا كه نه دانشگاه و نه حوزه و مراكز ديگر به تنهايي نمي توانند به بحث قرآن و علم و استخراج بحث هاي علمي از اين كتاب آسماني بپردازند.
حوزوي ها به طور مثال با بحث اقتصاد آشنايي ندارند و دانشگاهيان به علوم اسلامي، از اين رو اين حوزه ها با همكاري يكديگر مي توانند كار مشتركي را شروع كنند و مباحث علمي را در زمينه هاي مختلف مثل اقتصاد، روان شناسي، جامعه شناسي، پزشكي و ساير علوم از قرآن استخراج كنند.
*از ديدگاه جنابعالي پرداختن به اين موضوع چقدر ضرورت دارد؟
**در دنياي امروز نياز داريم و چاره اي نداريم جز اينكه هر چه بيشتر به مباحث علمي به خصوص به رويكرد علمي قرآن روي بياوريم.
* تأسیس پژوهشگاه قرآن و علم در مشهد با توجه به مطرح شدن گفتمان تحول در حوزه علوم انسانی چقدر می تواند تأثیر گذار باشد؟
** اين پژوهشگاه نه تنها براي پژوهشگران و دانش پژوهان داخلي بلكه در نهايت براي كل جامعه بشريت مفيد است و مي تواند جايگاه علمي ما را ارتقاء دهد.
